สาย thermocouple type k

Thermocouple Type K คือเซนเซอร์วัดอุณหภูมิที่ใช้แพร่หลายที่สุดในโรงงานไทย — ช่วงวัดกว้าง (ใช้งานทั่วไปถึงราว 1,000°C+) ราคาไม่แพง ทนทาน แต่คำว่า “สาย thermocouple” มีจุดที่ช่างพลาดกันบ่อยมาก: สายต่อขยายของ TC ห้ามใช้สายทองแดงธรรมดาเด็ดขาด บทความนี้อธิบายเหตุผล พร้อมรหัสสีและวิธีเช็คขั้ว

Thermocouple Type K คืออะไร

คือคู่ลวดโลหะต่างชนิด — Chromel (+) กับ Alumel (−) — เชื่อมปลายเข้าด้วยกันเป็นจุดวัด เมื่อจุดวัดมีอุณหภูมิต่างจากปลายอีกด้าน จะเกิดแรงดันไฟฟ้าขนาดเล็ก (ระดับมิลลิโวลต์) แปรตามอุณหภูมิ ตัวควบคุมอ่านแรงดันนี้แล้วแปลงเป็นองศา — จุดสำคัญคือสัญญาณเกิดตลอดความยาวสาย ไม่ใช่แค่ที่ปลาย นี่คือที่มาของกฎเรื่องสายต่อ

ทำไมต่อสาย TC ด้วยสายทองแดงไม่ได้

ถ้าเอาสายทองแดงมาต่อระหว่าง TC กับ controller จุดต่อนั้นจะกลายเป็น thermocouple คู่ใหม่โดยไม่ตั้งใจ ค่าที่อ่านได้จะเพี้ยนตามอุณหภูมิหน้าตู้/จุดต่อ ซึ่งแกว่งตลอดวัน อาการที่เจอบ่อยคือ “เช้าอ่านค่าหนึ่ง บ่ายอ่านอีกค่า ทั้งที่เตานิ่ง” — ต้องใช้:

• Extension Wire (สายต่อขยาย) — ลวดโลหะชนิดเดียวกับ TC ต่อแล้วเหมือนยืดสายเซนเซอร์ออกไป
• Compensating Wire (สายชดเชย) — โลหะทดแทนที่ให้คุณสมบัติทางไฟฟ้าใกล้เคียงในช่วงอุณหภูมิห้อง ราคาถูกกว่า ใช้ได้ดีสำหรับเดินสายในตู้และระยะทั่วไป

ดูสินค้าได้ที่หน้า Thermocouple / RTD Extension Wire

รหัสสีสาย Type K ที่เจอในไทย

• มาตรฐาน IEC — ปลอกนอกสีเขียว, ขั้ว + สีเขียว, ขั้ว − สีขาว
• มาตรฐาน ANSI (อเมริกา) — ปลอกนอกสีเหลือง, ขั้ว + สีเหลือง, ขั้ว − สีแดง (ระวัง: ในระบบ ANSI สีแดงคือขั้วลบ ตรงข้ามความเคยชินไฟฟ้าทั่วไป!)
• มาตรฐานญี่ปุ่น (JIS) — ปลอกนอกสีน้ำเงิน พบในเครื่องจักรญี่ปุ่น

เครื่องจักรนำเข้าจากคนละประเทศจึงมีสีสายไม่เหมือนกันทั้งที่เป็น Type K เหมือนกัน — เวลาต่อให้ยึดตามมาตรฐานของสายเส้นนั้น อย่าจำสีข้ามระบบ

ต่อสลับขั้วแล้วเกิดอะไรขึ้น + วิธีเช็ค

ต่อกลับขั้วหนึ่งจุด ค่าที่อ่านจะ “วิ่งกลับทาง” — เตาร้อนขึ้นแต่ตัวเลขลด ทำให้ controller สั่งจ่ายไฟเพิ่มไม่หยุด อันตรายมาก ถ้าสงสัยให้ลองใช้ไฟเป่าผมอุ่นที่หัววัด: ตัวเลขต้องเพิ่มขึ้น ถ้าลดแปลว่าสลับขั้วแน่นอน อีกทริคภาคสนามของ Type K คือลวดขั้วลบ (Alumel) ดูดแม่เหล็ก ส่วนขั้วบวก (Chromel) ไม่ดูด ใช้แม่เหล็กเล็กๆ แยกขั้วได้เมื่อสีสายลอกจนดูไม่ออก

เลือกซื้อสาย TC ต้องระบุอะไรบ้าง

ชนิด (Type K/J/T ฯลฯ), แบบ extension หรือ compensating, ขนาดลวด, ชนิดฉนวน (PVC ทั่วไป / ไฟเบอร์กลาสทนร้อน / เทฟลอนกันสารเคมี / มีชีลด์กันสัญญาณรบกวนสำหรับทางเดินสายใกล้ inverter) และความยาว — ดูตัวเซนเซอร์ครบทุกแบบที่หน้า Thermocouple

KMI.Team Engineering จำหน่ายสาย Thermocouple ทุกชนิดพร้อมหัววัดสั่งทำตามหน้างาน ปรึกษาวิศวกรฟรี โทร 02-814-1842-3 หรือคุณพิสิษฐ์ 092-6144426