Basic Parameter ที่ควรรู้เมื่อจะ set temperature controller
ซื้อ Temperature Controller มาแพงแค่ไหน ถ้าตั้งค่า (set parameter) ไม่ถูกต้อง ความแม่นยำที่จ่ายเงินไปก็ไม่ได้ใช้ — ไม่ต่างจากซื้อ iPhone มาใช้แค่โทรออกรับสาย บทความนี้สรุป Basic Parameter ที่ Controller ทุกยี่ห้อมีเหมือนกัน พร้อมตารางเทียบชื่อ parameter ของแต่ละแบรนด์จากงานจริง
ก่อนเริ่ม: ทำไมแต่ละยี่ห้อหน้าตาไม่เหมือนกัน
Parameter พื้นฐานของทุกยี่ห้อคือตัวเดียวกัน (PID, Auto Tuning, Input Selection, Cycle Time, Alarm Mode ฯลฯ) ที่ต่างกันคือ symbol ที่ใช้แสดงบนจอ — จอส่วนใหญ่เป็น LED 7-segment ซึ่งแสดงตัวอักษรได้จำกัด แต่ละแบรนด์จึงย่อไม่เหมือนกัน สิ่งแรกที่ควรทำคือเปิดคู่มือของรุ่นนั้นๆ ดูวิธีเข้าเมนูและตาราง symbol ก่อน โดยปกติ Controller จะแบ่ง parameter เป็นหมวดหรือ level: หมวด input, หมวด output, และหมวด special function แยกกัน เพื่อไม่ให้ผู้ใช้งานสับสน
SV กับ PV — สองค่าที่ต้องแยกให้ออกก่อน
PV (Process Value) คือค่าอุณหภูมิจริงที่เซนเซอร์วัดได้ ณ ตอนนี้ ส่วน SV (Set Value) คือค่าเป้าหมายที่เราตั้งไว้ — จอบนมักแสดง PV จอล่างแสดง SV หน้าที่ของ Controller คือปรับ output จน PV วิ่งเข้าหา SV
1. Parameter หมวด Input
1.1 เลือกชนิด Input — Controller ปัจจุบันเป็น Universal Input แทบทั้งหมด เลือกได้ว่ารับ Thermocouple หรือ RTD Pt100 บางรุ่นรับสัญญาณ Linear (4-20mA/0-10V) ได้ด้วย จุดสำคัญ: ตั้งชนิด input ให้ตรงกับเซนเซอร์จริงเสมอ เช่นต่อ Type K แต่ตั้งเป็น Type J ค่าจะเพี้ยนหลายสิบองศาโดยเครื่องไม่ฟ้อง error
| brand | parameter | input type |
| TAIE | INP1 | Thermocouple all type, Pt100, linear |
| Thermallox | INP | TC J, K, E — Pt100, Cu50 |
| OMRON | Cn-t | Thermocouple all type, Pt100, linear |
1.2 Input Upper/Lower Limit — กำหนดขอบเขตค่าต่ำสุด-สูงสุดของสเกล ช่วยกันผู้ใช้เผลอตั้ง SV เกินช่วงที่กระบวนการรับได้
| brand | parameter | Available |
| TAIE | LSPL, USPL | ปรับได้ตามตาราง input |
| Thermallox | LS-L, LS-H | ปรับได้ตามตาราง input |
| OMRON | – | ตั้งอัตโนมัติตามชนิด input |
2. Parameter หมวด Output
2.1 Cycle Time (คาบเวลาควบคุม) — ใช้กรณีอุปกรณ์ขับกำลังเป็นแบบ ON-OFF เช่น Relay, Magnetic Contactor หรือ SSR: ระบบ PID จะสั่ง % กำลังผ่านการเปิด-ปิดในคาบเวลานี้ (เช่น cycle 10 วินาที สั่ง 50% = ON 5 วิ OFF 5 วิ) — Relay/Contactor เป็นกลไก ตัดต่อบ่อยจะสึก จึงใช้คาบยาว ส่วน SSR ตัดต่อได้ถี่ ใช้คาบสั้นได้ ควบคุมเนียนกว่า
| brand | parameter | Available |
| TAIE | CYT | Relay ⇒ 10, SSR ⇒ 1, linear = 0 |
| Thermallox | t | Relay ⇒ 20, SSR ⇒ 1 |
| OMRON | CP | Relay ⇒ 20, SSR ⇒ 0.5 |
3. Parameter หมวด Control Function
3.1 Control Method — เลือกรูปแบบการควบคุม: ON-OFF (ง่าย แต่อุณหภูมิแกว่งรอบ SV เหมาะกับงานไม่ต้องการความแม่น เช่น ตู้อบทั่วไป) หรือ PID / Fuzzy PID (คำนวณ % กำลังต่อเนื่อง อุณหภูมินิ่ง เหมาะกับงานควบคุมแม่นยำ)
| brand | parameter | Available |
| TAIE | OUD | PID, FUZZY |
| Thermallox | PID | ON = PID, OFF = ON/OFF |
| OMRON | CntL | ON = PID, OFF = ON/OFF |
3.2 ค่า P, I, D และ Auto Tuning — Controller ทุกยี่ห้อแยกค่า P (Proportional Band), I (Integral Time), D (Derivative Time) ให้ปรับแต่งได้ แต่ในทางปฏิบัติไม่ต้องปรับมือ: ใช้ฟังก์ชัน Auto Tuning (AT) — สั่งครั้งเดียวตอนระบบทำงานสภาวะจริง เครื่องจะเขย่า output เอง วัดการตอบสนอง แล้วคำนวณค่า PID ที่เหมาะกับเตา/ระบบนั้นให้อัตโนมัติ รอจนไฟ AT ดับคือเสร็จ ถ้าเปลี่ยนโหลดหรือฮีตเตอร์ครั้งใหญ่ค่อยรัน AT ใหม่
3.3 Alarm Mode — Controller ส่วนใหญ่มี alarm output ตั้งได้หลายโหมด: Deviation High/Low (เตือนเมื่อ PV ห่างจาก SV เกินค่าที่ตั้ง), Absolute High/Low (เตือนเมื่อ PV เกิน/ต่ำกว่าค่าตายตัว) — ที่ใช้บ่อยสุดในงานฮีตเตอร์คือ Absolute High เอาไว้ตัดระบบกันอุณหภูมิวิ่งเกิน (overshoot protection) กรณี SSR ช็อตค้าง
ลำดับการตั้งค่าที่แนะนำ (สรุป)
- ตั้งชนิด Input ให้ตรงเซนเซอร์ → เช็ค PV ว่าอ่านค่าสมเหตุสมผล
- ตั้งชนิด Output + Cycle Time ตามอุปกรณ์ขับกำลัง (Relay/SSR/Linear)
- เลือก Control Method (PID สำหรับงานแม่นยำ)
- ตั้ง SV แล้วรัน Auto Tuning ที่สภาวะใช้งานจริง
- ตั้ง Alarm Mode ป้องกันอุณหภูมิเกิน
ดูสินค้า Temperature Controller ได้ที่หน้า TAiE FY Series (ถ้ากำลังหาตัวแทน Controller รุ่นเก่าที่เลิกผลิต อ่าน แนวทางเปลี่ยนทดแทน OMRON E5EZ) — KMI.Team Engineering จำหน่าย Controller พร้อมเซนเซอร์ SSR/SCR ครบชุด ช่วยตั้งค่าและแนะนำการใช้งานฟรี โทร 02-814-1842-3 หรือคุณพิสิษฐ์ 092-6144426
